maandag 10 oktober 2022

Leestips (256)

Rutger Bregman De meeste mensen deugen

Niet het beste moment, zou je geneigd zijn te denken, voor een boek met zo’n titel in oorlogstijd. En toch.  

De auteur maakt een reis door de geschiedenis van de mens en zijn beschaving. Volgens sommigen zit onder het laagje vernis van die beschaving de slechte en verdorven mens, maar is dat wel zo? Niet volgens historicus Bregman. Die gaat uit van een positief mensbeeld: de mens is geneigd tot vriendelijkheid en solidariteit. Waarom denken veel mensen dan zo negatief over ‘de mens’? Dat komt door een verkeerde beeldvorming die in de hand wordt gewerkt door beleid, religie en media. Niettemin is de mens in het diepst van zijn gedachten tot het goede geneigd. Maar als de meeste mensen deugen, dan zijn er ook die niet deugen. Natuurlijk zijn er mensen met kwade bedoelingen, en dat is altijd een minderheid, maar die zitten vaak in de schijnwerpers van de media.

Met zijn heel vlotte pen prikkelt Bregman de nieuwsgierigheid van de lezer met een verhaal dat echt wel hout snijdt. Het doet deugd te lezen dat de grote meerderheid van de wereldbevolking het goed met elkaar voorheeft. De grote verdienste van dit boek is dat het dat duidelijk zegt. En dat mag ook eens. 

Samengevat, dit boek is een positieve aanrader,  in oorlogstijd nog meer dan anders.

 

zondag 9 oktober 2022

Goede boeken (108)

**

 

De fantastische avonturen van de zoekende misfit Arturo Bandini door de onvolprezen John Fante.

 

donderdag 6 oktober 2022

woensdag 5 oktober 2022

15 september 2022

De bekeerlinge Stefan Hertmans

De Noormandochter Vigdis Adelaïs woonde rond 1100 in het Franse Monieux in de Provence, de plek waar auteur Stefan Hertmans vandaag een buitenverblijf heeft. De christelijke Vigdis valt in liefde met de joodse jongeman David. Wat in die tijden geen pas maakte, wat dacht je. Voor een schrijver geen betere aanleiding dan zo’n onmogelijke en tragische liefdesgeschiedenis, want dat ze zullen moeten vluchten, dat is wel zeker. Temeer, een gemengd huwelijk, geen haar op het hoofd van de Noorman dat daar vrede mee zou nemen. Dat zie je van hier. En nog duizendmaal erger is dat ze zich laat bekeren tot het jodendom.

Hertmans haalt er historische bronnen en teksten bij om haar vlucht redelijk gedetailleerd te reconstrueren en haar geschiedenis tot leven te brengen. Zo beschrijft hij met veel bravoure haar reizen door Frankrijk. David en Adelaïs komen onder andere terecht in Narbonne, alwaar ze na korte tijd worden opgejaagd door bloeddorstige kruisvaarders die Jeruzalem zo nodig willen bevrijden van moslims en joden. Iets waartoe paus Urbanus den tweede heeft opgeroepen. Stel je voor dat een paus tot zoiets oproept, maar hij heeft dat echt gedaan, en velen zijn hem daarin blindelings gevolgd.

Hertmans weeft verleden en heden slim door elkaar met pogroms, kruistochten, overblijfselen van oude joodse synagogen en nederzettingen. Vanzelfsprekend behoeft dit verhaal ook de nodige toevoeging van zijn verbeelding. Iets wat hij met verve doet. En zo brengt hij de vrouw helemaal tot leven en reconstrueert hij haar levensverhaal.

De bekeerlinge gaat niet alleen over een veroordeelde liefde in de donkere middeleeuwen, maar tevens over migratie, het vluchtelingenprobleem, antisemitisme en vooral ook godsdienstwaanzin. Religieus fanatisme als oorzaak van ontzettend veel kwaad in de wereld. Ook toen al, waarom verschieten we daar niet van?

De bekeerlinge is zeer beeldend, knap geschreven en goed gedocumenteerd. Een dramatisch verhaal in een passende poëtische stijl. Een meerderheid van Leesgegroet las dit boek met veel goesting en enthousiasme, al was niet iedereen daarvan doordrongen. Beter dan Oorlog en Terpentijn volgens sommigen, te weinig begeesterend volgens anderen. Ook de afwisseling tussen de vertelling in het verleden en de hedendaagse toevoegingen werden niet door iedereen even goed gesmaakt. Conclusie Leesgegroet: een goed boek, maar nu ook weer geen topper.

 

maandag 3 oktober 2022

Poëtegem (256)

Niet voor mij (Jotie T’Hooft)


Enkel de schade maakt ons wijzer,

Niet de schande, die komt van anderen.

Wij, machines van God, zijn van ijzer

En enkel wat in ons zit kan veranderen.


Men vond vissen en kevers in klei

Gestopt, in dozen van doods glas.

Hars. Versteende varanen. De ijstijd voorbij

En mammoets ontdooiden, bewogen hun slurf:


Er is alleen geen schimmelveld voor mij

Om in te verzuren tot zachte dode van turf,

Geen Tollund, geen zonnewende, enkel deze eeuw

Die door God is uitgekakt gelijk een ei.